Tag: statystyka

Badania obserwacyjne

Badania obserwacyjne są jednymi z najbardziej podstawowych badań naukowych – ich celem jest opis lub analiza próby badanej, przy czym dzieli się je na opisowe i analityczne. Tak jak badania eksperymentalne oceniają skuteczność jakichś technologii medycznych, tak badania obserwacyjne służą do określania ich efektywności.

Są prowadzone w branży medycznej, przy czym służyły medycynie jeszcze przed wynalezieniem badań klinicznych – i obecnie współegzystują. Po co się je prowadzi i do czego dokładnie służą? Co mają wspólnego z badaniami nieinterwencyjnymi?

 

Kiedy przeprowadzać badania?
Czasem badania kliniczne – prowadzone na grupie chętnych osób w ściśle określonych warunkach, dla wykrycia i przetestowania nowej kuracji prewencyjnej, bądź takiej która pozwala leczyć choroby – byłyby zbyt drogie do wykonania.

Możliwe również, że pewne grupy uznałyby je za nieetyczne, albo wątpliwe etycznie, czy też ich przeprowadzenie okazałoby się nadmiernie trudne. W takim wypadku możliwe jest ich zastąpienie badaniami obserwacyjnymi.

 

Rodzaje badań obserwacyjnych
Badania dzieli się na retrospektywne oraz prospektywne – w zależności od tego, czy dotyczą przeszłości, czy też przyszłości.

Warto dodać, że z oczywistych względów ten drugi typ badań jest dużo efektywniejszy, jako że specjaliści mogą samodzielnie zaplanować czas ich trwania, przebieg, zakres zbieranych danych i inne, dowolne czynniki.

Ten typ badań dzieli się również na opisowe i analityczne, przy czym w pierwszej grupie wyróżniamy opis przypadku, serię przypadków, badanie przekrojowe oraz longitudinalne.

W drugiej grupie znajdują się zaś następujące podgrupy: badania ekologiczne, kohortowe, przypadek dwóch grup oraz badania przypadek-kontrola.

 

Dlaczego badania nieinterwencyjne?
W przypadku obserwacji, wielką wagę przykłada się do tego, by były to badania nieinterwencyjne. Oznacza to, że przeprowadzane obserwacje nie mają charakteru interwencji – nie wykonuje się żadnych dodatkowych procedur diagnostycznych, nie stosuje produktów leczniczych itd.

Badania mają odpowiedzieć na ważne pytania, sprawdzić efektywność technik i ich wpływ na ludzi. Nie byłoby to możliwe, gdyby nie zastosowano badań nieinterwencyjnych.

Ogółem rzecz biorąc, opisywany rodzaj badań ma służyć ocenie jakiegoś zjawiska medycznego, przy czym obserwacja jest tańsza i łatwiejsza w przeprowadzaniu od badań klinicznych.

Istotne jest jednak również ocenienie stopnia wiarygodności danego badania – w tym celu ustalone zostały specjalne zasady ich oceniania. Analiza wyników może przynieść przełomy w medycynie – z pewnością zaś pozwala lepiej zrozumieć pewne zjawiska.

Biostatystyka jako nauka nakierowana na pogłębienie wiedzy

Wykorzystując narzędzia statystyczne, biostatystycy starają się odpowiedzieć na pojawiające się pytania z zakresu różnych dziedzin. Wśród nich warto wymienić takie dziedziny, jak medycyna, biologia czy zdrowie publiczne. Biostatystyka w procesach badawczych, może zostać wykorzystana w celu sprawdzenia skuteczności stosowanej terapii czy konkretnego leku,  a także wskazania przyczyn chorób oraz obliczenia długości życia osoby, która cierpi na daną chorobę.

 

Zebrane dane należy przekształcić w wiedzę

Mówiąc o biostatystyce ma się na myśli gałąź statystyki, zajmującą się żywymi organizmami. Przedmiotem działania tej dziedziny nauki są dane, z których to wydobywa się maksymalną ilość informacji, pozwalających na zrozumienie istoty poddanego badaniu zjawiska. Inaczej mówiąc chodzi o to, aby dane przekształcić w konkretną wiedzę. Ponadto umiejętnie czerpiąc z przywołanej dziedziny wiedzy, można:

  • zbierać w rzetelnych sposób dowody;
  • poddawać ocenie dowody;
  • konstruować wiarygodne wnioski oparte na przeprowadzonych badaniach.

 

Nauka, która czerpie z różnych źródeł

Zastosowanie odpowiednich metod i wiedzy zarówno z zakresu biologii, matematyki, jak i informatyki, pozwala na formułowanie wniosków w takich sprawach, jak na przykład związek między narażeniem na konkretne czynniki, a występującymi problemami zdrowotnymi. Biostatystycy zdają sobie sprawę, iż tylko dzięki współpracy z innymi specjalistami np. z chirurgami czy genetykami, są w stanie prowadzić wysokojakościowe badania, a tym samym przyczyniać się do wzrostu nauki.

 

Co dzieje się z danymi w  procesach badawczych?

W realizowanych procesach badawczych, biostatystycy gromadzą potrzebne dane, a następnie:

  • analizują, oceniają i interpretują wyniki;
  • uwzględniają błędy i zmienne;
  • wyznaczają brakujące dane.

Ze względu na to, iż takie procesy są skomplikowane, biostatystycy często korzystają w swojej pracy z innowacyjnych metodologii, usprawniających ich działania. Nowe narzędzia statystyczne oraz oprogramowania są potrzebne do zinterpretowania ogromnych ilości danych, które pozyskiwane są w trakcie badania, a następnie do wykrywania korelacji oraz przyczyn zachodzących między poszczególnymi elementami, które zostały poddane badaniu.

 

Jakimi tematami może zająć się biostatystyk?

Procesy badawcze zorientowane na wykorzystanie biostatystyki, mogą być zorientowane na takie tematy, jak :

  • wskazywanie powiązań między wariantami genetycznymi a występującymi chorobami;
  • wskazanie miejsc kłusownictwa w Afryce;
  • zbadanie skuteczności stosowanej terapii na poprawienie stanu zdrowia pacjentów w wybranym przedziale czasowym.

Statystyka - otaczają nas dane

„Statystyka ... jest najważniejszą nauką na całym świecie: od niej zależy praktyczne zastosowanie każdej innej nauki i każdej sztuki; jedyna nauka niezbędna dla całej administracji politycznej i społecznej, cała edukacja, cała organizacja oparta na doświadczeniu, ponieważ daje tylko wyniki naszego doświadczenia.” -  Florence Nightingale

Nasz pogląd na świat określają dwie podstawowe metody wyrażania wartości: jakość i ilość.

Niektóre z podejmowanych kursów mierzą i oceniają ilość, inni zaś będą dyskutować i omawiać jakość. Oba te terminy są bardziej powiązane, niż myślisz i właśnie w tym momencie natrafiamy na dziedzinę statystyki. Statystyka to sztuka rozumienia i analizowania danych. Dane jakościowe, które są trudne lub niemożliwe do określenia ilościowo, oraz dane ilościowe to oba rodzaje informacji, które statystyki pomagają nam analizować, przetwarzać i wykorzystywać.

            Skrupulatne poznanie tej dziedziny umożliwia lepsze przygotowanie się na różne działania i sytuacje, od grania w gry po wykonywanie pracy zawodowej. Analiza statystyczna jest powszechna we wszystkich dziedzinach życia i żaden uczeń nie powinien ukończyć studiów bez podstawowego zrozumienia statystyk.

            Wszystko co nas otacza jest pewnego rodzaju danymi, a każdy z nas powinien posiadać choć najmniejsze umiejętności ich analizowania.

Dane statystyczne ujawniają szerokie strategie, które mogą dyktować, jak działają kolosalne organizacje. Weźmy przykład z dziedziny edukacji. Nauczyciele wykorzystują statystyki do tworzenia uczciwych testów. Uczniowie używają prawdopodobieństw statystycznych do określenia, czego potrzebują, aby uczyć się najbardziej przed egzaminami. Okręgi szkolne wykorzystują statystyki, aby oszacować, ile sal lekcyjnych będą im potrzebne dla siódmoklasistów w 2019 roku. Psycholodzy szkolni i pielęgniarki wykorzystują statystyki, by poprosić o zasoby, które będą im potrzebne, aby pomóc dzieciom, podczas gdy wyborcy biorą pod uwagę dane przy ustalaniu rocznego budżetu okręgu szkolnego. Na każdym poziomie ktoś rozdziera cyfry i używa danych do kierowania ich decyzjami. Dane są wszędzie. Jeśli chcesz właściwie poruszać się po świecie, musisz mieć dostęp do statystyk.

            Nie musisz być wcale asem w matematyce.

Nie wszyscy są zadowoleni z swoich osiągnięć matematycznych z przeszłości. Nie martw się wszystkiego można się nauczyć.

Twoje podstawowe wykształcenie zapewniło ci wszystkie umiejętności matematyczne potrzebne do odniesienia sukcesu w statystyce 101. Podstawowe obliczenia statystyczne, takie jak odchylenia standardowe, prawdopodobieństwo i przedziały ufności, obejmują matematykę i algebrę. Bardziej zaawansowane kursy statystyki wymagają zaawansowanej matematyki, ale nawet jeśli twoją specjalnością jest kreatywne pisanie lub poezja, możesz nadal prowadzić kurs wprowadzający.

            Zrozumienie otaczających nas danych poprawia życie.

Statystyka to bogata dziedzina, którą warto poszerzać i wciąż poznawać nowe pojęcia. Analiza statystyczna jest przydatna w każdej pojedynczej dyscyplinie akademickiej i praktycznie w każdej pracy, jaką kiedykolwiek będziesz mieć (jeśli nie do twoich zadań, to będzie to dla twojej organizacji). Zrozumienie podstawowych statystyk pomaga podejmować decyzje o tym, gdzie mieszkać, jak wykorzystać swój czas i pieniądze oraz jak ocenić informacje wokół siebie. Nie możemy mieć pewności co do przyszłości, ale możemy liczyć na coraz większy dostęp do informacji. Ludzie, którzy będą mogli właściwie spożywać i trawić te informacje, będą musieli sprostać gospodarce. Będą też mieli większy wybór i elastyczność w wielu aspektach swojego życia.

12 miesięcy gwarancji
pomoc w recenzji
dr Marian Płaszczyca
Telefon (+48) 666069834
Email statystyka@biostat.com.pl