Wahania nastrojów u dzieci: czy to depresja?

Przechodzi ze śmiechu do łez bez wyraźnego powodu i sprawia, że rodzina przechodzi przez prawdziwe codzienne piekło. Czy to młodociana depresja, zwana też cyklotymią? Jak ją rozpoznać u naszych dzieci?

Znana również jako młodzieńcze zaburzenie dwubiegunowe, cyklotymia jest zaburzeniem, które objawia się jako znaczne zmiany nastroju u dzieci, przechodzące od śmiechu do łez w ciągu kilku sekund, kilka razy dziennie.

Uważaj! Nie są to banalne wahania nastroju, dziecięce fochy. Wzloty i upadki są bardzo intensywne i trudne do opanowania przez rodzinę i przyjaciół. Choroba ta dotyka około połowy młodych ludzi.  Depresji u dzieci nie należy mylić z uczuciem smutku, który towarzyszy młodemu człowiekowi na pewnych etapach jego rozwoju, bądź związanego z wydarzeniami w jego życiu. Należy być czujnym, rozmawiać z własnym dzieckiem, obserwować.

Jeśli zachowanie własnego dziecka budzi niepokój wymaga konsultacji z psychologiem.

Identyfikacja objawów cyklotymii u dzieci

Poniższa lista (17 czynników) pozwala na rozpoznanie  pewnych nawrotów w zachowaniu dziecka w celu zidentyfikowania możliwych zaburzeń:

  1. Obecność wzlotów i upadków

Charakteryzowany przez :

  • Odrębne fazy hipomanii (pobudzenie, nadpobudliwość, wysoka energia, utrata zahamowań...) i depresji.
  • naprzemienne momenty drażliwej lub agresywnej depresji i całkowitego wycofania
  1.  Predyspozycja do gniewu i wybuchów wściekłości

Kryzys charakteryzujący się :

  • czas trwania pół godziny
  • niemożliwy do opanowania
  • powoduje dezorganizację i regresję.
  1. Nadpobudliwość lękowa i zachowanie "dzikie"
  • Podrażnione, nadpobudliwe dziecko
  • Tendencja do ucieczki w stanie paniki
  • Tendencja do ataku lub nadmiernej obrony.
  1. Impulsywność
  • Przewlekłe zaburzenia zachowania w szkole
  • Wandalizm, kłamstwa, kradzieże...
  • Obawa o konsekwencje jego działań dziecka
  1. Zachowanie ryzykowne i przyciąganie ryzyka
  • Dobrowolne impulsy do skandalicznych lub zabronionych czynów
  • Działania pod wpływem prowokacji
  • Paradoksalna mieszanina, pozwalająca na uniknięcie niebezpieczeństwa.
  1. Zaburzenia uwagi
  • Ostry spadek uwagi podczas faz depresji
  • Dziecko rozproszone, z powodu szybkiego myślenia o hipomanii
  • Głębokie pogorszenie się systemu podejmowania decyzji.
  1.  Zachowania bojowe
  • Skrajny sprzeciw
  • Niezdolność do zaakceptowania opinii innych osób
  1. Słaby sen i ciągłe niewyspanie
  • Zasypia późno w nocy
  • Zmienny czas trwania snu
  • Obudzi się wolno, niechętnie, z trudem podejmuje początek dnia
  1. Mroczne myśli
  • Zakazane fantazje o śmierci lub przerażeniu
  • Powtarzające się myśli i zamiary samobójstwa
  • Nienaturalna szczodrość (pozbycie się ulubionych zabawek lub przedmiotów).
  1. Zachowania tyraniczne
  • Systematyczny sprzeciw wobec autorytetu moralnego rodziców
  • Dziecko narzuca swoją wolę i kaprysy dorosłym
  • Uważa się za równego sobie z rodzicami
  1.  Halucynacje i inne objawy psychotyczne
  • Słyszenie głosów lub widzenie obrazów, scen
  • Wiara w nadprzyrodzoną moc
  • Myśli o prześladowaniach, paranoi.
  1. Wczesna hiperaktywność seksualna
  • Obsesje na punkcie seksu
  • Nieodpowiednie zachowanie (masturbacja, molestowanie...)
  • Mieszanka obsesji seksualnych i nadmiernej religijności
  1. Nadmierna zmysłowość
  • Nadwrażliwość na zapachy, kolory lub hałas
  • Nieodpowiednie reakcje (złość, przemoc wobec siebie lub innych...)
  • Częste ataki migreny
  1. Fazy depresyjne
  • Całkowity spadek energii, senność
  • Hipersomnia (nadmierna potrzeba snu)
  • Upośledzenie poznawcze
  1.  Historia rodzinna dwubiegunowości
  2. Zmiany nastroju za pomocą leków antydepresyjnych
  3. Używki (zwłaszcza narkotyki, alkohol w bardzo młodym wieku)

Jeśli Twoje dziecko wykazuje kilka z tych objawów, nie wahaj się skonsultować z lekarzem, pediatrą lub psychiatrą dziecięcym.

Poza cechami określonymi w liście kontrolnej, można wyróżnić pewne powtarzające się cechy dziecka

Jest to dziecko, które rodzice zawsze odczuwali jako "inne". Ponieważ diagnoza młodzieńczej dwubiegunowości,  stawiana bardzo rzadko, dziecko jest oceniane jako trudne i obdarzone złym charakterem. Bardzo drażliwe, zdolne do niezwykle gwałtownych i ataków gniewu na otaczających go ludzi (za minimalną frustrację lub irytację).

W okresie "maniakalnym" nie mierzy zakresu swoich działań i może narażać się na niebezpieczeństwo: bawić się niebezpiecznymi przedmiotami, chodzić po poręczy balkonu... Nastolatka cyklotymicznego często będzie pociągać ryzyko i skandal.

Jest niespokojne

Najczęstsze zaburzenia to fobia społeczna i napady paniki. Odmawia podporządkowania się władzy rodzicielskiej. Można zaobserwować dwa profile dzieci cyklotymicznych: dziecko despotyczne "królewskie" (rodzice nie wiedzą, jak postępować z dzieckiem i wychowują je w sposób niekonsekwentny, oscylując między gniewem a poczuciem winy) lub dziecko prześladowane (nieustannie krytykowane przez rodziców, którzy dążą do uzyskania kontroli nad potomstwem, ale im się to nie udaje).

Potrzeba ciągłej uwagi

Dziecko odczuwa udrękę rozłąki w sposób spotęgowany: rozstanie z matką jest dla niego prawdziwą traumą. Bardzo zazdrosny o swoich braci i siostry, potrzebuje wyłącznej uwagi i cały czas odczuwa potrzebę emocjonalnego upewniania się. Jednocześnie jest niezwykle ujmującym dzieckiem. Pełne pomysłowości, aby się dowartościować,  rodzina skupia na nim uwagę, jest podziwiane za kreatywność i inteligencję.

Leczenie młodzieńczej choroby dwubiegunowej

Rozpoznanie choroby u dzieci nie jest łatwe. Tymczasem 30-60% dorosłych zgłasza początek wystąpienia objawów przed ukończeniem 20 roku życia, a u 15% epizody pojawia się choroby wystąpiły przed 13 rokiem życia. Nierozpoznanie młodzieńczej dwubiegunowości naraża dziecko na ryzyko niewłaściwego leczenia. Nie ma określonego schematu działania. Każdy przypadek jest inny i należy go rozpatrywać indywidualnie. Ważne jest odpowiednie podejście do dziecka. Terapia poznawcza i behawioralna może pomóc kontrolować objawy i przynosi najlepsze efekty, gdy jest ciągła i nieprzerwana. Podobnie jak w przypadku wielu innych zaburzeń i chorób, nie ma jednej przyczyny wyjaśniającej pochodzenie choroby afektywnej dwubiegunowej u dzieci.  Cała rodzina musi nauczyć się, jak postępować z dzieckiem cierpiącym na chorobę złożoną, mogącą się zacząć się od całkiem niepozornych sygnałów. Dlatego ostatecznej oceny ewentualnego problemu i uściślenia jego charakteru powinno dokonać się w czasie konsultacji z lekarzem i psychologiem.

12 miesięcy gwarancji
pomoc w recenzji
dr Marian Płaszczyca
Telefon (+48) 666069834
Email statystyka@biostat.com.pl